Prezentacja scenariuszy - „System konkurencyjno-otwarty (Czerwonej Królowej)” to scenariusz opisujący drogę do cywilizacyjnego skoku Polski 2012-05-31
To najbardziej optymistyczna wizja rozwoju szkolnictwa wyższego do 2030 roku.

- Realizacja tego scenariusza zależy przede wszystkim od konsekwencji i zdeterminowania tych, którzy będą  wprowadzać zmiany, czyli interesariuszy systemu nauki w Polsce. Kluczowe będą także odwaga modernizacyjna rządzących, warunki otoczenia gospodarczego oraz poziom nakładów na badania i edukację – mówi dr Tomasz Perkowski, top ekspert projektu „Akademickie Mazowsze 2030”.

 

Zakładany w scenariuszu wzrost nakładów na naukę i stabilny wzrost nakładów publicznych (liczonych jako procent PKB) na edukację wyższą są ważnymi czynnikami mającymi wpływ na realizację pozytywnego scenariusza.

 

Eksperci projektu uważają, że istotne będzie także wykorzystanie środków strukturalnych w perspektywie finansowej 2014 – 2020. Przeznaczenie ich na rozwój sektora B+R (badania i rozwój) oraz wzrost innowacyjności przedsiębiorstw, przyczyniłoby się do realizacji tego scenariusza.

 

Scenariusz zakłada również wprowadzenie powszechnej odpłatności za studia. Proponuje ustalenie zasad, według których środki publiczne trafiają do najzdolniejszych, najbardziej potrzebujących lub studiujących kierunki najbardziej pożądane z punktu widzenia gospodarczych interesów państwa. Proponowany model uzależnia m.in. wysokość dotacji publicznej dla danego kierunku studiów od jakości naukowej i dydaktycznej wydziału, który go realizuje, niezależnie od tego, czy jest to wydział uczelni publicznej czy niepublicznej.

 

Wprowadzenie powszechnej odpłatności następowałoby równolegle z rozwojem systemu długoterminowych kredytów studenckich oraz rozbudowanego systemu stypendiów socjalnych, sportowych oraz naukowych.

 

Scenariusz zakłada także powstanie Uniwersytetu Centralnej Europy (UCE) jako flagowego polskiego ośrodka akademickiego nastawionego na przyciąganie studentów zagranicznych. Uczelnia taka powstałaby jako wspólne przedsięwzięcie największych warszawskich szkół wyższych, m.in. Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej, Szkoły Głównej Handlowej, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

 

Wszystkie miejsca pracy badaczy i wykładowców na UCE obsadzane byłyby w otwartym, międzynarodowym konkursie. Dominowałoby zatrudnienie kontraktowe, którego warunki regulowałaby umiejętność pozyskiwania finansowania zewnętrznego – grantów ze źródeł publicznych i niepublicznych.

 

Kształcenie na Uniwersytecie Centralnej Europy odbywałoby się w języku angielskim, na studiach II i III stopnia. Uczelnia zarządzana byłaby w sposób menedżerski, a wyznacznikiem osiągnięcia celów postawionych przed kadrą zarządzającą byłoby podniesienie jakości badań i edukacji.

 

UCE wprowadziłby specjalny program „Nobel 2040” zakładający, że uczony zatrudniony na UCE najpóźniej do 2040 roku zdobędzie tę prestiżowa nagrodę lub inne liczące się w świecie naukowym np. Medal Fieldsa, Japan Prize.

 

Uniwersytet Centralnej Europy miałby rozbudowany systemem współpracy z otoczeniem biznesowym. Tworzyłby m.in. spin-offy, przyuczelniane firmy prowadzone przez pracowników uczelni i studentów. Byłoby to miejsce wymiany doświadczeń i nawiązywania kontaktów student – pracodawca.

 

Konsekwencją odważnej polityki rządów oraz otwartości na zmiany środowiska akademickiego jest międzynarodowy wzrost znaczenia polskiej nauki i edukacji. Uniwersytet Centralnej Europy staje się ośrodkiem kształtującym opinię o polskiej nauce. Awansuje w rankingach i znajduje się wśród 100 najlepszych uczelni światowych i 50 najlepszych uczelni w Europie.

 

Pozytywne zmiany w obszarze edukacji wyższej mają bezpośredni wpływ na rozwój gospodarczy kraju. Polska staje się liderem grupy „Innovation Followers”, krajów o wysokiej innowacyjności gospodarki. Jest atrakcyjna inwestycyjnie jako kraj technologii i nowoczesnych rozwiązań.

 

Tłem gospodarczym do spełnienia tego scenariusza jest stabilność gospodarcza oraz szybki wzrost ekonomiczny Polski. Scenariusz opiera się na założeniu, że dzięki sprawnie prowadzonej polityce rozwojowej szczebla centralnego oraz lokalnego, a także pozytywnej reakcji na te polityki sektora biznesu, nauki oraz administracji państwowej i samorządowej, Polska wkroczy na szybką ścieżkę zmian. W perspektywie 2030 roku pozwolą one zająć Polsce pozycję wśród krajów o wysokiej innowacyjności gospodarki.

 

Tytuł „Czerwonej Królowej”, nawiązuje do koncepcji popularnej w biologii ewolucyjnej, zakładającej względność każdego postępu. Paradoks tzw. „wyścigu Czerwonej Królowej” polega na tym, że niezależnie od tego, jak szybko się biegnie, trzeba biec szybciej od innych. W odniesieniu do tematyki scenariusza oznacza to m.in., że dla poprawienia pozycji Polski wśród innych krajów europejskich, potrzebne jest wypracowanie lepszych scenariuszy rozwoju od tych realizowanych w krajach będących w czołówce innowacyjnej oraz szybsze i efektywniejsze ich wdrażanie.

 

Więcej informacji o scenariuszu „System konkurencyjno-otwarty (Czerwonej Królowej)” znajduje się w wywiadzie z dr Tomaszem Perkowskim, zamieszczonym na stronie www projektu.


powrót