W badaniu Delphi posługujemy się wiedzą „najmądrzejszych” w danej dziedzinie 2011-10-14
Rozmowa z Anna Karasińską, przedstawicielką Instytut Homo Homini, realizującego badanie Delphi dla projektu „Akademickie Mazowsze 2030”.

 

Skąd wzięło się Delphi w badaniach społecznych?
Metodologia została opracowana na potrzeby firm korporacyjnych, które chciały wiedzieć więcej na temat przyszłości i eliminować ewentualne sytuacje zagrożenia. Z czasem badania tego typu rozwinęły się i zaczęły być wykorzystywane również do celów społecznych. Dają pewnego rodzaju obrazy przyszłości w wielu wariantach, a jednocześnie zwracają uwagę na to, czego unikać, jak budować przyszłość, żeby osiągnąć zamierzone efekty, itp.

Czym charakteryzuje się badanie Delphi i w jakiego rodzaju projektach jest stosowane?
Badanie Delphi jest jedną z metod prognozowania wariantów przyszłości. To badanie opinii ekspertów specjalnie dobranych do badania. Za pomocą wielokrotnych kwestionariuszy ankiety sprawdzamy, jak respondenci odnoszą się do tez zawierających pewną rację czy prawdę dotyczącą określonej dziedziny życia społecznego.

Kto jest uznawany za eksperta w badaniu Delphi?
W przypadku badania Delphi chcemy się posłużyć wiedzą „najmądrzejszych”. Są to osoby, które w praktyczny lub teoretyczny sposób dotykają przedmiotu badania.

A jak są dobierani Ci eksperci?
Najpierw dobieramy poszczególne grupy ekspertów. Tym samym definiujemy samą osobę  oraz poziom eksperta. Czasami zdarza się, że eksperci mają różne wagi, tzn. że jakaś grupa jest wyżej, mocniej ceniona niż inna. W przypadku projektu „Akademickie Mazowsze 2030” mieliśmy równe wagi, natomiast różna była liczebność poszczególnych grup. Następnie drogą losową dobieramy konkretne osoby do badania.

Kim byli eksperci badania Delphi realizowanego w ramach projektu „Akademickie Mazowsze 2030”?
W przypadku tego projektu były to oczywiście osoby związane ze szkolnictwem wyższym oraz interesariusze projektu. Badanie przeprowadzono na grupie 500 osób, do której należeli następująco: przedstawiciele środowiska akademickiego – 30%, przedsiębiorcy – 20%, studenci – 15%, pracownicy instytutów badawczych i instytutów PAN – 10%, przedstawiciele administracji centralnej – 10%, przedstawiciele administracji samorządowej – 10%, przedstawiciele innych środowisk – 5%.

Jakie pytania zamieszczone są w kwestionariuszu ankiety? Jest jakiś jeden uniwersalny do Delphi?
To zależy od tematyki badawczej i celu badania, od tego co chcemy na końcu osiągnąć. Mamy tutaj dużą dowolność i kształt kwestionariusza zależy od autorów samego badania. Natomiast musimy się oczywiście trzymać pewnej sztuki metody delfickiej.

Na jakie pytania odpowiadali eksperci w ramach projektu „Akademickie Mazowsze 2030”?
Opiniowali 12 tez przygotowanych przez panele badawcze pracujące w ramach projektu. Respondenci musieli odpowiedzieć, czy zgadzają się z daną tezą, dlaczego tak lub nie. Odpowiadali także na pytania, kiedy ich zdaniem zrealizuje się dany scenariusz przyszłości oraz co można zrobić, żeby temu przeciwdziałać lub wspomagać. Tezy mogą pozytywnie lub negatywnie opisywać prognozowaną przyszłość.

Czy to popularna metoda badawcza?
W Polsce od kilku lat obserwujemy bum na tego typu metody. Realizuje się coraz więcej projektów, w których stosuje się badanie Delphi.

Czy wyniki Delphi są w jakimś sensie reprezentatywne?
To nie jest badanie reprezentatywne dla ogółu populacji Polski lub regionu. Nie takie też jest zadanie tego typu badań. Chodzi raczej o opinię tych, którzy w danym temacie wiedzą najwięcej.

Łatwo przeprowadza się tego typu badania?
Delphi łączy się najczęściej z bardzo dużym przedsięwzięciem. Jest elementem większego projektu.  To czasochłonne badanie i wymagające dużych nakładów finansowych. Największą trudnością jest jednak zachęcenie respondentów do uczestnictwa w badaniu. Kwestionariusz Delphi to przynajmniej godzina pracy. Dlatego zdarza się brak reakcji na wysłaną ankietę.

W przypadku „Akademickiego Mazowsza 2030” również pojawił się ten problem?
Tak. Średni odsetek zwrotów wyniósł 1 do 12, zatem jest bardzo nikły.


powrót